Zonder bijen, veel minder voedsel

Veel voedselgewassen en wilde planten zijn voor bestuiving van de bloemen afhankelijk van dierlijke bestuivers, waarbinnen de insecten de overgrote meerderheid vormen. Bestuiving gebeurt door allerlei insecten, sociale (bijen en mieren) en solitaire (bijen, kevers, vlinders, vliegen). Voor de bestuiving van land- en tuinbouwgewassen worden vooral honingbijen en geteelde insecten ingezet (hommels, enkele solitaire bijen en vliegen). Honingbijen zijn daartoe veruit het belangrijkst.

De laatste decennia staan de bestuivende insecten erg onder druk. Veel soorten vlinders, solitaire en sociale bijen en zweefvliegen zijn verdwenen of bijna verdwenen. Recent onderzoek laat zien dat in West Europa sprake is van parallelle achteruitgang van bloemplantensoorten en bestuivende insecten. Ook in Noord Amerika gaan de bestuivende insecten drastisch achteruit.

De imkerij speelt al zeer geruime tijd een belangrijke rol in de provincie Limburg. Waar het eerst voor voornamelijk de landbouwers op de arme Kempische zandgronden een belangrijke aanvulling was op het gezinsinkomen, is ze vandaag uitgegroeid tot een onmisbare economische factor voor de Haspengouwse fruitteeltsector. Sinds het eind van de jaren ’50 zijn de landbouwers op de gronden van vochtig Haspengouw zich dankzij de impulsen van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid steeds sterker gaan specialiseren in de fruitteelt. Vandaag de dag wordt maar liefst 52 % van het Belgische fruit in Limburg geproduceerd. De productie van appelen, peren en kersen is voor 70-80 % afhankelijk van de bestuiving door insecten. De honingbij vormt hierin de belangrijkste bestuiver, omdat ze de enige bloembezoeker is die een dergelijke hoge ‘bloemvastheid’ kent. Ruim tien jaar geleden becijferden onderzoekers van de Universiteit Gent dat de economische waarde van de honingbij in België jaarlijks 316 miljoen euro. Op basis van het fruitteeltareaal kan geschat worden dat bijna de helft (150 miljoen euro) van dit bedrag ten gunste is van de Limburgse fruitteeltsector. Het is dan ook niet verwonderlijk dat Limburg ook op het vlak van imkerij de belangrijkste Vlaamse provincie is. In Limburg zijn meer dan 1 000 imkers aangesloten bij een imkersvereniging. Het is dan ook belangrijk dat imkers en fruittelers elkaar vinden.